Dükkan Kiralamak İçin Gerekli Belgeler Nelerdir? 10 Maddelik Liste
Dükkan kiralarken kiracıdan kimlik, ikametgâm, gelir veya vergi levhası, esnaf ya da ticaret sicil kaydı ve kefil bilgileri istenir. Şirket adına kiralamada bunlara imza sirküleri, faaliyet belgesi ve ticaret sicil gazetesi eklenir.
Aşağıda hangi belgenin kimden isteneceğini, neden gerektiğini ve eksik olduğunda ne yapılacağını adım adım anlatıyoruz.
Dükkan Kiralarken Kiracıdan Hangi Belgeler İstenir?
Bireysel bir esnaf olarak dükkan kiralayacaksanız mal sahibi veya emlak danışmanı genellikle şu belgeleri ister:
- Nüfus cüzdanı veya kimlik kartının fotokopisi
- Güncel ikametgâh belgesi (e-Devlet üzerinden alınabilir)
- Gelir durumunu gösteren belge: maaş bordrosu, vergi levhası veya banka hesap dökümü
- Varsa esnaf sicil kaydı veya faaliyet belgesi
- İletişim bilgileri ve en az bir kefil
Bu belgeler mal sahibine kiracının ödeme gücünü ve kimliğini doğrulama imkânı verir. Yasal bir zorunluluk değildir; sözleşme özgürlüğü gereği taraflar neyi isteyip istemeyeceğine kendileri karar verir.
Şirket Adına Dükkan Kiralanacaksa Ek Olarak Neler Gerekir?
Kiracı bir şirketse, şirketi temsile yetkili kişinin evrakları da istenir:
- İmza sirküleri (şirketi kimin temsil ettiğini gösterir)
- Ticaret sicil gazetesi veya faaliyet belgesi
- Vergi levhası
- Temsilcinin kimlik fotokopisi
- Varsa yönetim kurulu kararı (şirket adına kira sözleşmesi imzalama yetkisi için)
İmza sirküleri olmadan imzalanan bir sözleşmede, imzayı atan kişinin şirketi bağlayıp bağlamadığı tartışmalı hâle gelebilir. Mal sahibi bu yüzden sirküleri sözleşme öncesi görmek ister.
Yeni Kurulan İşletmenin Sicil Kaydı Yoksa Ne Olur?
Henüz şirket kurmamış veya esnaf sicil kaydı açmamış girişimciler de dükkan kiralayabilir. Bu durumda mal sahibi genellikle şunlardan birini kabul eder:
- Sözleşmeyi önce şahıs adına yapıp, şirket kurulduktan sonra kiracı sıfatını devretmek
- Sözleşmeye ‘kiracı, faaliyete başlamadan önce ilgili sicil kaydını tamamlayacaktır’ şeklinde bir madde eklemek
- Ek teminat veya kefil istemek
Vergi dairesi kaydı ve işyeri açma ruhsatı için genellikle önce elinizde bir kira sözleşmesi olması istenir; bu yüzden sicil kaydı ile kira sözleşmesi çoğu zaman birbirini takip eden değil, paralel yürüyen iki iş olur.
Kefil Gösterilecekse Hangi Belgeler İstenir?
- Kefilin kimlik fotokopisi
- Gelir belgesi (kefaletin karşılığı olabilecek bir ödeme gücü olduğunu göstermek için)
- Kefil evliyse, eşinin sözleşmeye yazılı rıza beyanı
Türk Borçlar Kanunu 584. maddesine göre kefil evliyse, eşinin yazılı rızası olmadan kefalet baştan itibaren geçersiz sayılır. Bu rızanın sözleşmenin imzalandığı anda veya öncesinde verilmiş olması gerekir; sonradan verilen onay geçersizliği ortadan kaldırmaz.
Mal Sahibinden Hangi Belgeler İstenmeli?
Belge hazırlığı tek taraflı değildir. Kiracının da imza öncesi mal sahibinden şu belgeleri görmesi kendini korur:
- Tapu fotokopisi (mülkün gerçekten o kişiye ait olduğunu doğrulamak için)
- Kimlik fotokopisi
- Mülk vekâletle kiralanıyorsa noter onaylı vekâletname
- Varsa kat maliklerinin ticari kullanıma onay yazısı (mesken tapulu binalarda)
Sözleşme Aşamasında Ayrıca Hazırlanması Gereken Belgeler
| Belge | Ne İşe Yarar |
| Kira sözleşmesi | Tarafların hak ve yükümlülüklerini yazılı hâle getirir |
| Teslim tutanağı | Dükkanın hangi durumda teslim edildiğini kanıtlar |
| Demirbaş listesi | Varsa bırakılan tesisat, tezgah gibi eşyaların dökümünü tutar |
| Sayaç fotoğrafları | Elektrik, su, doğalgaz sayaçlarının teslim anındaki endeksini gösterir |
Bu dört belge, çıkış aşamasında depozito veya hasar tartışmalarının önüne geçer.
Dükkan Kiralarken Sık Yapılan Belge Hataları
- Sözlü anlaşmayla dükkana girip yazılı sözleşmeyi sonraya bırakmak
- Teslim tutanağı ve sayaç fotoğrafı almadan taşınmak
- Kefalet sözleşmesinde eşin yazılı rızasını almayı unutmak
- Şirket adına imzada imza sirkülerini kontrol etmemek
- Tapu ve kimlik doğrulamasını atlayıp doğrudan ödeme yapmak
Kaynaklar
Türk Borçlar Kanunu, madde 584 (Kefalette eş rızası) — mevzuat.gov.tr