Kiralık Dükkanda DASK ve İşyeri Sigortasını Kim Öder?
Kiralık dükkanda DASK, bina meskene ait olarak inşa edilmişse ve dükkan onun bağımsız bir bölümüyse zorunludur; poliçe tapu malikinin sorumluluğundadır çünkü sigorta bina üzerinden yapılır. Tamamen ticari/sınai amaçlı müstakil binalar DASK kapsamı dışındadır.
İşyeri (yangın, hırsızlık, cam kırılması gibi riskleri kapsayan paket) sigortası ise yasal bir zorunluluk değildir; kiracı ile malik arasında kimin hangi riski sigortalayacağı sözleşmeyle belirlenir.
DASK Hangi Dükkanlarda Zorunlu?
6305 sayılı Afet Sigortaları Kanunu’na göre Zorunlu Deprem Sigortası (DASK), tamamen ticari veya sınai amaçla kullanılan müstakil binaları kapsamaz.
Buna karşılık, mesken olarak inşa edilmiş bir apartmanın zemin katındaki dükkan gibi bağımsız bölümler DASK kapsamındadır; çünkü bina bir konut binası olarak inşa edilmiştir, içindeki bağımsız bölümün kullanım amacı (dükkan) bu kapsamı değiştirmez.
DASK’ı Kim Öder?
DASK poliçesi taşınmazın tapu maliki adına düzenlenir ve poliçe primi malikin sorumluluğundadır; çünkü sigortalanan varlık binanın kendisidir, kiracının içindeki demirbaşları değil.
Tapu işlemleri ve bazı abonelik başvurularında (elektrik, su, doğalgaz) DASK poliçesinin ibrazı istenebilir. Poliçesi olmayan bir binanın maliki bu işlemlerde sorun yaşayabilir; bu yüzden kiracı, taşınmaya başlamadan önce malikten güncel DASK poliçesini görmek isteyebilir.
İşyeri Sigortası Zorunlu mu?
DASK’tan farklı olarak dükkan içindeki riskleri (yangın, duman, su baskını, hırsızlık, cam kırılması, üçüncü kişilere verilecek zarar gibi) kapsayan işyeri paket sigortası için yasal bir zorunluluk yoktur. Kimin yaptıracağı tamamen taraflar arasındaki anlaşmaya bağlıdır.
Türk Borçlar Kanunu madde 302’ye göre, kiralananla ilgili zorunlu sigorta, vergi ve benzeri yükümlülüklere aksi kararlaştırılmamışsa kiraya veren katlanır. Ancak bu, isteğe bağlı işyeri sigortası için değil, kiralananın kendisiyle (bina) ilgili zorunlu yükümlülükler için geçerli bir varsayımdır.
Hangi Poliçe Kime Ait Olmalı?
| Poliçe Türü | Neyi Kapsar | Genelde Kim Yaptırır |
| DASK | Binanın deprem riski | Malik (bina sahibi) |
| Bina yangın sigortası | Binanın kendisi (duvar, çatı, tesisat) | Malik |
| İşyeri paket sigortası (demirbaş, stok, hırsızlık) | Kiracının içerideki eşya ve stoku | Kiracı |
| Cam kırılması sigortası (vitrin) | Vitrin, tezgah, raf camları | Taraflar arası anlaşmaya bağlı, çoğunlukla kiracı |
Bu ayrımın mantığı basittir: bina kime aitse, binanın yapısal riskini o sigortalar; içindeki taşınır varlık kime aitse, o kişi kendi varlığını sigortalar.
Sözleşmeye Nasıl Yazılmalı?
- DASK poliçesinin güncel olduğu ve malik tarafından yenilendiği teyit edilmeli
- İşyeri paket sigortasının kiracı tarafından yaptırılıp yaptırılmayacağı sözleşmede belirtilmeli
- Sigortasız dönemde oluşacak hasarlardan kimin sorumlu olacağı açıkça yazılmalı
- Vitrin camı gibi özel risklerin hangi poliçeyle karşılanacağı netleştirilmeli